Ghazwah Dan Ghaziyyah: Teknik Peperang*n Dalam Islam

612

https://bit.ky/kombowww

Tahukah anda, ghazwah غزوة, ia merujuk kepada siri-siri [email protected]@n [email protected] muslimin ke atas kafilah-kafilah dagang Quraisy di Makkah melalui laluan dagang yang melalui Hejaz ke wilayah Arab Ghassan Nasara serta Ash-Sham jajahan Rum Baizentin dan Ctesiphon jajahan takluk Empayar Parsi Sassaniyah.

Siri [email protected]@n ghazwah pada zaman awal Kerajaan Islam Madinah bertujuan merampas kembali harta benda kaum muhajirin yang dirampas di Makkah untuk dijual orang Quraisy serta merupakan satu tindakan [email protected]@n ekonomi bagi melumpuhkan ekonomi Makkah yang banyak bergantung kepada perdagangan luar.

Ghazwah pada awalnya hanyalah siri-siri [email protected]@n hendap mengejut kepada kafilah dagang Quraisy yang dilaksanakan unit-unit kecil [email protected] Islam Madinah ketika era Nabi Muhammad SAW. Taktik [email protected]@n melibatkan [email protected], [email protected]@s dagangan serta haiwan tunggangan (unta / kuda) dan beredar segera sebelum bantuan [email protected]@ musuh sempat sampai.

Ghazwah juga melatih ramai para sahabat dari Muhajirin dan Ansar untuk menajamkan kemahiran [email protected] mereka, dari segi konsep “ambush” ([email protected]@n hendap). Menyertai ghazwah membawa maksud yang mudah bagi para sahabat yang menyertainya, hidup atau [email protected]

Kerana ini bukan latihan, tapi melibatkan [email protected] [email protected]@ walaupun dalam skala kecil. Acapkali jumlah [email protected] Islam yang menyertai ghazwah dalam jumlah sangat minima [email protected] kafilah dagang Quraisy yang jumlah pengawal jauh lebih lengkap [email protected]@.

Illustrasi 1: [email protected] Islam Madinah

Sebenarnya, [email protected]@n ghazwah itu sendiri dimulakan oleh Nabi Muhammad SAW. Antaranya adalah misi Al-Haura dan Nakhlah operasi [email protected] Rasulullah SAW bersama para muslimin menyekat laluan dagang kabilah Quraisy di antara Ash-Sham – Makkah, Makkah – Thaif sebelum berlakunya  kempen Badar.

Dalam misi-misi kecil seperti inilah Rasulullah SAW menerapkan keperluan unit perisikan / tinjauan yang awalnya dijalankn oleh Abdullah ibn Jahasy kemudian diiikuti para sahabat yang lainnya. Ramai teringat [email protected] [email protected]@ pertama orang Islam melawan kafir Quraisy adalah [email protected] Badar, itu salah sama sekali. [email protected] Badar adalah kempen [email protected]@n yang pertama dalam skala yang besar melibatkan [email protected] ‘set piece’ dengan formasi [email protected]

Ramai tidak menyedari bahawa [email protected] Badar itu juga adalah kemuncak kempen ghazwah dimana Rasulullah memimpin satu ketumbukan 313 orang [email protected] Islam untuk [email protected] dan [email protected]@s kafilah dagang yang diketuai Abu Sufyan yang baru pulang dari Ash-Sham.

Abu Sufyan mendapat tahu terlebih awal akan pergerakan [email protected] Islam segera melencong dari laluan asal dan melalui laluan alternatif ke Makkah. Bani Quraisy yang mendapat tahu maklumat berkenaan segera menghantar 1000 anggota [email protected] Quraisy bagi memintas [email protected] Islam dan untuk menyelamatkan kafilah dagang Abu Sufyan. Apabila kedua pasukan ini bertembung di Badr, maka berlakulah [email protected] Badar yang menyaksikan kemenangan [email protected] Islam.

Illustrasi 2: P3ny3rbu kavalri berkuda [email protected] Islam

Konsep Ghazwah diteruskan dibawah pemerintahan Khalifah Abu Bakar semasa era Khulaffak ur Rashiddin yang mengadaptasi [email protected]@n ghazwah tidak lagi terhad kepada kafilah dagang musuh sahaja, malah menerusi panglima Al-Muthanna ibn Haritha, seorang ketua suku bani Bakr yang diberi watikah oleh Khalifah untuk menjalankan ekspedisi ghazwah di sempadan perbatasan Hejaz dengan Iraq yang dikuasai oleh Empayar Parsi Sassaniyah.

Aktiviti ghazwah kini tidak lagi terhad kepada [email protected] dan [email protected]@s kafilah dagang, ia turut melibatkan [email protected]@n dan [email protected] ke atas lokasi-lokasi strategik di kota-kota perbatasan seperti al-bazaar / souq (pasar-pasar) yang berdagang hasil makhsul perdagangan, menyerbu kota kara kecil dan pasar-pasar Parsi Sassaniyah di kawasan sempadan.

Biasanya ops ghazwah dilakukan ketika kawalan [email protected] Parsi agak longgar, dan [email protected] ke pasar-pasar dilakukan dalam masa yang sangat pantas sehinggakan bila terdengar ada sahaja ops ghazwah, sebuah kota atau sebuah kampung musuh boleh jadi haru biru dibuatnya. Amat jarang sekali ops ghazwah [email protected] [email protected]@.

Ini merupakan bibit2 awal kepada pertembungan siri konflik [email protected]@n antara Khilafah Ar-Rashiddin dengan Parsi Sassaniyyah sebagaimana kempen2 kecil ghazwah yang dilancarkan Kerajaan Islam Madinah merupakan bibit awal kepada Perang Badar.

Semasa kempen [email protected]@n Khalid al Walid [email protected] kerajaan Arab Nasrani Ghassan, Empayar Parsi Sassaniyah di Iraq serta Empayar Rum Baizentin di Ash-Sham masa era Khalifah Abu Bakr dan Khalifah Umar, ops ghazwah banyak mengucar-ngacirkan pos-pos kawalan sempadan dan bantuan lojistik kepada ketumbukan utama [email protected] musuh.

Tradisi ghazwah diteruskan oleh kerajaan-kerajaan Islam berikutnya sehinggakan sampai satu tahap, wujudnya pasukan [email protected] Ghazi. Unit Ghazi adalah unit-unit [email protected] khusus (boleh dianggap pasukan khas) yang mana aktiviti ghazwah adalah kelebihan mereka.

Unit-unit Ghazi diberi watikah oleh Khalifah / Amir / Sultan untuk melakukan [email protected] ke wilayah-wilayah musuh di perbatasan sempadan dimana gaji mereka dibayar menerusi ghanimah (harta [email protected]@[email protected] [email protected]) yang diperolehi semasa kempen ghazwah.

Kempen-kempen ghazwah dijalankan tak kira masa aman atau [email protected]@n, jika di masa aman bertujuan untuk mengganggu gugat ekonomi wilayah musuh dan menjadi alat [email protected]@n saraf (psychological warfare) dan jika di masa [email protected], ghazwah dijalankan untuk [email protected] laluan lojistik [email protected] musuh.

Tentera Ghazi digunakan oleh Kerajaan Islam Seljuk, Khilafah Abbasiyyah, Kerajaan Islam Mamluk, dan juga Khilafah Uthmaniyyah. Antara penulisan mengenai tradisi kempen ghazwah disentuh secara terperinci oleh Ibn Rushd dalam kitab Bidayah al-Mujtahid wa-Nihayah al-Muqtasid.

Illustrasi 3:
Infantri Anatolia Barat – kurun ke 14M
2. Kavalri Ghazi Uthmaniyyah – kurun ke 14M
3. Infantri Uthmaniyyah berbangsa Turkmen – kurun ke 14M

GHAZIYYAH غزية

Dalam mengadaptasi konsep ghazwah bagi [email protected]@n hendap maritim dan [email protected] amfibi mengejut, konsep ghaziyyah غزية diperkenalkan. Ia merujuk kepada merujuk kepada kempen [email protected]@n laut terutama aktiviti [email protected]@[email protected] kapal perdagangan, [email protected]@n laut ke atas bandar-bandar pesisir pantai yang dijalankan oleh angkatan laut Uthmaniyyah yang berpengkalan di Maghreb (kawasan wilayah Uthmaniyyah di Afrika Utara meliputi Algeria, Tunisia, Libya, Maghribi).

Sebagaimana unit Ghazi Uthmaniyyah yang dibayar menggunakan ghanimah hasil [email protected] ke kota-kota musuh di wilayah perbatasan, konsep yang sama digunapakai bagi pelaut-pelaut [email protected] armada laut Uthmaniyyah yang menjalankan aktiviti ghaziyyah.

Illustrasi 4: Anak kapal angkatan laut Uthmaniyyah dari Maghreb dalam operasi ghaziyyah.

Nakhoda, anak kapal berserta panglima laut wilayah jajahan Uthmaniyyah di Maghreb diberi watikah oleh Khalifah untuk melaksanakan ekpedisi [email protected]@n [email protected]@[email protected] kapal musuh, serta ekspedisi [email protected]@n amfibi ke atas lokasi-lokasi penempatan atau kota musuh di pesisiran pantai.

[email protected] laut Uthmaniyyah ini akan dibayar menerusi ghanimah ([email protected]@[email protected] [email protected]) dari [email protected]@n yang dilakukan, terutama ke atas armada laut Rum Baizentin, kerajaan salibi Perancis, England, dan mana-mana kerajaan Eropah Kristian yang bermusuh dengan Khilafah Uthmaniyyah.

[email protected]@n laut ghaziyyah ke atas laluan perdagangan di laut Mediterreanean, sehinggalah ke [email protected]@n amfibi ke atas pesisir laut di Italy, Perancis, Portugal, Sepanyol, dan kepulauan England (hingga ke Ireland! ) dan [email protected]@[email protected] kapal musuh Khilafah berkembang dari lautan Mediterreanean ke lautan Atlantik sehingga sejauh benua Amerika Selatan!

Paling menarik, aktiviti [email protected]@n ghaziyyah turut diamalkan oleh perajurit Empayar Kesultanan Melayu Brunei, dan perajurit Kesultanan Sulu ke atas kapal-kapal dagang Sepanyol di laut China Selatan dan laut Sulawesi. Rekod sejarah juga membuktikan, Kesultanan Melayu Johor Riau dalam kempen [email protected]@n dengan Belanda menyaksikan kempen [email protected]@n armada Melayu Bugis melakukan [email protected]@n ghaziyyah ke atas kota-kota koloni Belanda dan merampas kapal-kapal dagang Belanda di Selat Melaka.

Ilustrasi 5: Laksamana Armada Uthmaniyyah Allahyarham Khidr Khayruddin Barbarossa yang terkenal melakukan aktiviti ghazniyyah di laut Mediterranean dan sepanjang lautan pesisiran kerajaan Eropah

Keberanian pahlawan laut Islam dari Maghreb hingga ke Nusantara membawa kepada kejayaan [email protected]@s kapal2 dagang kuasa kolonial seperti Britain dan Amerika Syarikat pada kurun ke 19.

Aktiviti ghazniyyah bermula seawal 980M oleh Emiriyyah Crete dan diteruskan Daulah Ummayyah Al-Andalus serta kerajaan Khilafah Abbasiyyah di Maghreb sehingga 1190an. Khilafah Uthmaniyyah pula meneruskan aktiviti ghazniyyah seawal 1390an. Berdasarkan strategi ghazniyyah oleh armada laut Uthmaniyyah, maka Kerajaan England telah meniru taktik ini dan menjenamakan semula kepada nama “privateers / buccaneers” lebih 200 tahun kemudian masa pemerintahan Queen Elizabeth pada 1580an.

Tetapi malangnya, penjajah kolonial Barat mengecop aktiviti ghazniyyah yang dilakukan armada Uthmaniyyah, armada Melayu Bugis, ataupun Sulu sebagai aktiviti [email protected] padahal ghazniyyah adalah patuh Syariah kerana mendapat watikah Khalifah / Sultan. Betapa hipokritnya pula bila orang Eropah meniru taktik ini serta mendapat restu Raja atau Ratu empayar menerusi konsep “privateers” yang dapat “marque letter” [email protected] / [email protected] kapal dagang musuh dikatakan operasi [email protected] yang sah dari segi perundangan.

Antara panglima-panglima armada ghaziyyah adalah seperti Laksamana Armada Uthmaniyyah Allahyarham Khidr Khayruddin Barbarossa, abangnya Oruc Rais, serta panglima armada Uthmaniyyah di Tunis iaitu Yusuf Rais (John Ward, bekas kapten Royal Navy England yang memeluk Islam dan berpaling tadah kepada Uthmaniyyah – dialah inspirasi kepada watak Captain Jack Sparrow dalam francais filem Pirates of the Caribbean) yang terkenal dan dibenci pelaut Inggeris. serta Yang Dipertuan Muda Kesultanan Johor-Riau, Raja Haji Fisabilillah ibn Daeng Chelak.

Ilustrasi 6: Yang Dipertuan Muda Kesultanan Johor-Riau, Raja Haji Fisabilillah ibn Daeng Chelak, yang bertanggungjawab melancarkan operasi ghaziyyah ke atas koloni Belanda dan kapal2 dagang inggeris / Belanda.

MATLAMAT GHAZWAH & GHAZIYYAH

Objektif [email protected]@[email protected] dagangan turut melibatkan matlamat untuk melumpuhkan ekonomi negara musuh. Contohnya, pedagang-pedagang negara musuh melalui laluan dagangan di darat atau di laut, lalu [email protected] dalam ops ghazwah / ghaziyyah, pastinya akan trauma atau takut akan kerugian keuntungan atau [email protected]@[email protected] pengangkutan (unta / kuda / atau sebuah kapal dagang) dan anggota kafilah / anak kapal ditahan untuk dijadikan hamba atau dipenjara sehingga mendapat duit tebusan dari negara masing-masing.

Ini juga merupakan taktik perang saraf. Rakyat negara musuh yang tinggal di kawasan perbatasan sempadan dan kawasan pesisir pantai akan kecut perut dan meninggalkan kawasan penempatan mereka yang acapkali ada @[email protected]@n [email protected] ghazwah atau ghaziyyah. Penduduk musuh kawasan perbatasan akan berhijrah ke ibukota mereka dan menjadi pelarian dalam negara mereka sendiri dan menimbulkan tekanan ekonomi dan sosial kepada pemerintah mereka.

Lebih menakjubkan, konsep “reverse psychology” turut berlaku di mana penduduk musuh kawasan perbatasan yang putus asa dengan [email protected]@n ghazwah lebih rela berpindah masuk rentas sempadan dan menjadi rakyat negara Islam dengan membayar cukai jizyah dan hak-hak mereka dilindungi. Ini menambah hasil pendapatan cukai kepada negara Islam. Begitu juga di lautan, ramai kapten kapal dagang sanggup membayar upah emas dan perak kepada armada laut Uthmaniyyah dari mengelakkan kapal mereka [email protected]@s semasa ops ghaziyyah.

Dalam konteks era [email protected]@n, ghazwah dan ghaziyyah dilakukan ke atas laluan lojistik melibatkan [email protected]@[email protected] bekalan makanan, pengangkutan dan [email protected]@@n musuh, mengganggu kelancaran ekspedisi [email protected]@n musuh dan aktiviti [email protected] di belakang ketumbukan [email protected] musuh (behind enemy line). Malah aktiviti ghazwah dan ghaziyyah acapkali juga menjadi medan untuk mendapatkn maklumat strategik mengenai kekuatan musuh dan tahap kesiapsiagaan (battle-readiness) [email protected] musuh.

Apa yang menarik sekali, taktik ghazwah yang dipanggil sejarawan Barat sebagai “razzia” telah diamalkan secara efektif oleh tentera kolonial Perancis pada 1840an. Taktik razzia atau [email protected]@n [email protected] yang pantas dan kejam ke atas kabilah-kabilah Arab di Algeria dianggap sebagai langkah yang perlu dalam pemikiran [email protected]@n moden. Taktik razzia terus diamalkan terutamanya unit-unit French Foreign Legion yang ditempatkan di Afrika Utara sehingga 1930an.

Ilustrasi 7: French Foreign Legion di Afrika Utara turut mempraktikkan taktik razzia (ghazwah)

GHAZWAH & GHAZIYYAH DI ZAMAN MODEN

Ilustrasi 7: [email protected] Afhan semasa konflik USSr-Afghanistan

Di zaman moden, kempen ghazwah masih digunakan terutamanya kempen [email protected] Afghanistan ketika konflik USSR-Afghanistan era 1980an dan insurg3nsi mujahidin Chechen ke atas penaklukan Russia di Chechnya pada 1990an. P3juang [email protected] Sunnah FSA, [email protected]@h [email protected] dan [email protected] Sunnah di Syria juga kerap menggunakan kempen ghazwah ke atas kawasan-kawasan strategik ekonomi, sumber lojistik  [email protected]@@n melalui [email protected]@n ke atas konvoi bekalan dan kem [email protected] rejim Bashar al Assad dan [email protected] Syiah tajaan Iran.

Kempen ghazwah ini jika diterap dalam konteks peperangan moden adalah sebahagian taktik [email protected]@n tidak asimetrikal (non-assymetrical warfare) atau dalam bahasa mudah sebahagian taktik [email protected]@n [email protected] yang bertujuan melibatkan [email protected]@n hendap ke atas sasaran ekonomi atau bekalan [email protected]@n ([email protected]@[email protected] aset militeri) serta turut melibatkan aktiviti risikan dan tinjauan pergerakan musuh (recon intel gathering).

RUJUKAN:

1) Naskah Skripsi: “NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM GHAZWAH RASULULLAH SAW” oleh Nur Wakhid Al Ghufron. Pautan: http://e-repository.perpus.iainsalatiga.ac.id/4379/1/Nur%20Wakhid%20Skripsi%20pdf.pdf

2) Nota Ringkas Mukadimah Bidayah al-Mujtahid wa Nihayah al-Muqtasid oleh Ibn Rusyd. Ringkasan oleh Tengku Ibrahim Helmi b. Tengku Mohammad. Pautan:
https://www.academia.edu/29000482/Nota_Ringkas_Mukadimah_Bidayah_al-Mujtahid_wa_Nihayah_al-Muqtasid_oleh_Ibn_Rusyd

3) Artikel “Ottoman Naval Power: The legacy of Barbaros Hayreddin Pasha”. Pautan:
https://www.dailysabah.com/feature/2019/05/10/ottoman-naval-power-the-legacy-of-barbaros-hayreddin-pasha

4) Jurnal “Razzia: A Turning Point in Modern Strategy” Oleh Thomas Rid (2009)

Anda mungkin juga berminat

Ruangan komen telah ditutup.