Bahasa Melayu Lingua Franca Agama Buddha

0
2684
views
Gambar sekadar hiasan. Kredit: Langfocus.

Semasa zaman kegemilangan ajaran Buddha di rantau Asia Tenggara, bahasa Melayu turut memainkan peranan yang penting di dalam perkembangan ajaran Buddha.

Mengikut Aurora Roxas-Lim (1973), kajian yang dilakukan oleh Louis-Charles Damais menunjukkan bahawa bahasa Melayu Kuno merupakan antara bahasa perantara yang utama yang digunakan oleh sarjana dan penganut Buddha di Srivijaya.

Sarjana-sarjana Buddha, selain daripada menguasai bahasa Sanskrit dan bahasa Pali, mereka turut menguasai bahasa Melayu kuno dan menggunakan bahasa ini sebagai bahasa pertuturan seharian semasa pengajian mereka di Srivijaya.

Perkara ini amat menarik untuk diperhatikan kerana di rantau Asia Tenggara, terutamanya di Srivijaya, sarjana-sarjana yang berkumpul di sini terdiri daripada pelbagai bangsa dan berasal daripada pelbagai negara.

Bayangkan, sarjana-sarjana Buddha yang terkenal seperti I Tsing (635M-713M) yang berasal dari China, Vajrabodhi (671M-741M) yang berasal dari Sri Lanka dan Atisa (982M-1054M) yang berasal dari Bengal pernah menggunakan bahasa Melayu semasa persinggahan mereka di Srivijaya!

Penemuan inskripsi-inskripsi seperti inskripsi Talang Tuwo, Kedukan Bukit dan Telaga Batu di Sumatera mengesahkan lagi pengunaan bahasa Melayu sebagai medium penyebaran agama Buddha.

Di dalam inskripsi Talang Tuwo (684M) sebagai contoh, terdapat beberapa elemen ajaran Buddha dipahat di dalam inskripsi tersebut. Antaranya ialah perintah supaya mematuhi tiga ‘ratna’ (The Three Jewels of Buddhism: Buddha, Dharma dan Sangha), seruan supaya menjadikan ‘Mahasattva’ sebagai suri teladan dan pengharapan supaya sekalian manusia berjaya untuk mencapai ‘bodhi’ atau pencerahan.

Dua contoh di atas sudah cukup untuk membuktikan bahawa bahasa Melayu telah menjadi bahasa perhubungan antarabangsa lebih awal daripada penubuhan kerajaan Melaka dan bahasa ini telah lama diangkat menjadi bahasa ilmu pengetahuan yang utama sebelum kedatangan Islam ke Asia Tenggara.

Pencapaian hebat bahasa ini kemudiannya diteruskan semasa pemerintahan kesultanan-kesultanan Melayu dan sepatutnya boleh ditingkatkan lagi selepas pembentukan Malaysia pada zaman moden. -FM

Rujukan:
1) Buddhism in Early Southeast Asia: A Contribution to the Study of Cultural Change oleh Aurora Roxas-Lim
2) The Buddhist-Hindu Divide in Premodern Southeast Asia oleh John Miksic
3) The Indianized States of South-East Asia oleh George Cœdès

Comments

comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here